Θεοδωράκης Μίκης- Ζορμπάς (Μπαλλέτο - Σουίτα - Spartito)

Ο χορογράφος Lorca Massine παρουσίασε στα 1976 στη Λυρική Σκηνή των Αθηνών μια πρώτη εκδοχή του μπαλέτου Zorbas χρησιμοποιώντας βασικά τη μουσική που συνέθεσε ο Μίκης Θεοδωράκης στα 1964 για το ομώνυμο φιλμ. Δέκα χρόνια αργότερα ο συνθέτης επέλεξε διάφορα αποσπάσματα έργων του (τραγούδια, sonatines, Zorbas, Carnaval, κ.α.) που κατά την κρίση του μπορούσαν να στηρίξουν την ιστορία του Ζορμπά του Νίκου Καζαντζάκη. Το σχέδιο αυτό υπέβαλαν στο Φεστιβάλ της Verona, η οποία, αφού το δέχτηκε, πρότεινε στο Θεοδωράκη να ενορχηστρώσει όλο αυτό το διάχυτο υλικό.
Ο συνθέτης εξέλαβε την πρόταση αυτή ως μια πρόκληση, κλείστηκε στο σπίτι του στο Παρίσι και, μετά από οκτώ μήνες συνεχούς εργασίας, παρέδωσε την παρτιτούρα στο Φεστιβάλ της Verona.
Ο συνθέτης διηύθυνε ο ίδιος την πρώτη εκτέλεση του νέου του έργου, τον Αύγουστο του 1988, καθώς και την επανάληψή του το θέρος του 1990.
Η μεγάλη επιτυχία του μπαλέτου αλλά και της συμφωνικής μορφής του έργου οφείλεται εν πολλοίς στην απόφαση του Θεοδωράκη να χρησιμοποιήσει σε μεγάλο βαθμό μικτή χορωδία και σολίστ.